Michelle Phan – 300 Spartans – Knowledge & Adaptability

Vấn đề của start-up Việt: Thiếu kiến thức, lười và quá “ảo tưởng”

* Tình cờ đọc lại một bài cũ từ 1 tháng trước, vì chẳng là mình cũng không đọc báo VN nhiều.

Tuần trước, nhân thời gian rỗi, tôi có phân tích sơ lược các nguyên nhân thất bại của khoảng 100 tech start-ups ở Mỹ. So với thời gian cách đây 8 năm, lúc tôi làm việc trong môi trường start-up ở Saigon, khuôn mẫu của sự thất bại dường như không thay đổi nhiều: Marketing vẫn là nguyên nhân hàng đầu và có khoảng cách khá xa với các nguyên nhân khác, sau đó mới đến Tài Chánh và Quản trị.

Năm ngoái, trong một buổi business-networking ở Honolulu, người đại diện Ban hỗ trợ SMB chia sẻ với nhóm tôi rằng: Trung bình ở Hoa Kỳ, 10 start-ups thành lập. Sau 5 năm, sẽ chỉ còn lại 2-3 công ty. Và sau 10 năm, con số đó là 1. Trong số những tech start-ups thất bại đấy, không ít được sáng lập bởi những người rất trẻ, rất giỏi, quan hệ kinh doanh rộng, tốt nghiệp từ Top 10 MBA programs ở Hoa Kỳ.

Hai điều tôi đề cập ở trên là hoàn cảnh rất thực tế. Vậy thì, câu hỏi của chúng ta giờ đây không còn là: Kiến thức có quyết định đến sự thành bại của một start-up không? Câu hỏi của chúng ta không còn là: Kiến thức chúng ta đang có là nhiều hay thiếu?

Cho dù là thiếu kiến thức, hay ảo tưởng hay không ảo tưởng, các start-ups đều đối diện với một hoàn cảnh tương tự: Các yếu tố môi trường quá phức tạp, và rất khó để nắm bắt một cách toàn diện. Nếu chúng ta so sánh qui mô nhân lực của một start-ups với số lượng tương tác giữa họ và môi trường; thì sẽ hiểu tại sao điều này tạo ra rất nhiều nguy cơ thất bại, ngay cả khi họ có một nhân lực giỏi. So sánh một cách hình tượng, đây giống như là câu chuyện 300 Spartans trong chiến trận Thermopylae.

Do đó, Câu hỏi đúng hơn, tôi nghĩ, nên là: Kiến thức đóng vai trò gì trong khả năng thích nghi sống còn của một start-ups? Và đó là kiến thức gì? Nếu ngay cả những người đi trước còn không trả lời được câu hỏi đấy, thì đó là sự thất bại của giáo dục đào tạo về leadership & entrepreneurship.

Điểm sáng duy nhất mà tôi thấy trong bài viết này là kinh nghiệm của Michelle Phan, mà tôi không hiểu vì sao có người cho rằng những gì cô này nói là “khập khiễng.” Thử nghĩ về business model của Michelle Phan, chúng ta sẽ thấy đây là mô hình mà ai cũng có thể làm được, nói cách khác, 3 yếu tố (kiến thức thị trường, chi phí và rào cản) để thâm nhập thị trường là thấp. Vậy tại sao Michelle Phan thành công, trong khi những người khác không thể?

Đó là kinh nghiệp về adaptability: Đam mê, biết mình biết ta, hiểu thị trường, và đặc biệt là kiên trì – Những điều mà chưa chắc kiến thức trong các chương trình đào tạo có thể truyền thụ được.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s