AirAsia vào Việt Nam, liệu có nhiều thử thách?

Thử thách cho AirAsia tại thị trường Việt Nam

Với khẩu hiệu: “Now everyone can fly” (Mọi người đều có thể đi máy bay), AirAsia được xem là mối e ngại cho các hãng hàng không nhưng cũng đang mang đến cơ hội cho nhiều người đi lại bằng đường hàng không với chi phí thấp.

via www.thesaigontimes.vn

Một bài viết hay của tác giả Bình Nguyên đăng trên báo SaigonTimes. Tuy nhiên, Bình Nguyên đã quên nhìn đến những khía cạnh mấu chốt khác, quyết định đến sự thành công tương lai của AirAsia ở Việt Nam.

Hãng hàng không chi phí thấp hay giá rẻ?

Có một thực tế không thay đổi đối với các hãng hàng không chi phí thấp (Low Cost Carrier – LCC) là mô hình hoạt động kinh doanh với mức chi phí được giảm thiểu tối đa. Đứng từ góc độ hãng bay, rõ ràng khái niệm hãng hàng không chi phí thấp không có sự thay đổi đáng kể về cấu trúc kinh doanh. Tuy nhiên, đứng từ góc độ người tiêu dùng, khái niệm hãng hàng không giá rẻ đã thay đổi rất nhiều.

Đơn cử chặng bay khứ hồi BKK-SGN vào giai đoạn không khuyến mãi có các mức vé $265 (Vietnam Airlines), $230 (Lufthansa), $300 (Air France), và $210 (AirAsia). Trong khi 3 hãng đầu tiên là full-service, thì AirAsia chỉ là on-demand service, nghĩa là nếu người tiêu dùng chọn thêm những dịch vụ bổ sung thì giá vé sẽ tăng cao hơn $210. Điều này làm giảm mức chênh lệch giữa giá rẻ so với giá của các hãng thông thường. Tuy nhiên, đối với các đường bay chặng dài, mức chênh lệch nói trên sẽ rất đáng kể. Việc quyết định sử dụng hàng không giá rẻ hay hàng không thông thường sẽ tùy thuộc hoàn toàn vào sự quyết định của người tiêu dùng, bao gồm các yếu tố cơ bản như: độ nhạy cảm về giá, nhu cầu về chất lượng dịch vụ, sự linh hoạt về thời gian bay, chính sách dịch vụ khách hàng…

Theo quan điểm của tôi, các hãng hàng không giá rẻ thực chất là các hãng hàng không có chính sách giá linh hoạt. Sự tham gia của các hãng hàng không giá rẻ vào một chặng bay nhất định làm tăng nguồn cung số ghế bay trên chặng đó, gia tăng cạnh tranh, và làm cho mức giá giữa các hãng thấp hơn và ít chênh lệch hơn. Hoạt động với chi phí thấp tạo điều kiện cho các hãng đưa ra các chương trình khuyến mãi hấp dẫn hơn, chiết khấu đại lý cao hơn.

Cá nhân tôi đánh giá các hãng hàng không giá rẻ đã có sự thay đổi rất rõ ràng về chiến lược kinh doanh. Từ mô hình “dịch vụ giới hạn – giá linh hoạt”, các hãng đã dịch chuyển sang mô hình “dịch vụ tương đương – giá linh hoạt”. Điển hình là AirAsia, với chất lượng dịch vụ không hề thua kém các hãng hàng không truyền thống hạng 3 sao do Skytrax đánh giá. Từ mô hình duy nhất 1 hạng ghế, các hãng giá rẻ nay đã cung cấp thêm tùy chọn Business Class và Premium Class. Dịch vụ mặt đất, dịch vụ trong chuyến bay, dịch vụ hậu mãi đã phong phú hơn trước.

Bước lỡ nhịp của Vietnam Airlines và “cơn say giá rẻ”

Đối với LCC, nhóm khách hàng bay không thường xuyên, tầng lớp bình dân, khách du lịch trong nước và quốc tế không thuộc nhóm MICE là các segment cực kỳ quan trọng.

Còn nhớ đầu năm 2004, khi AirAsia cất cánh chuyến bay nội địa đầu tiên ở Thái Lan với thương hiệu Thai Airasia, chỉ sau 6 tháng, NokAir – hãng hàng không giá rẻ do Thai Airways nắm thị phần lớn nhất – cũng đã nhanh chóng xuất hiện trên bầu trời Thái Lan. Đến nay, NokAir vẫn là đối trọng lớn nhất của Thai AirAsia. Rõ ràng, với sự nhanh nhạy nắm bắt chuyển động của thị trường hàng không, Thai Airways đã có chiến lược hết sức đúng đắn khi triển khai thêm một hãng giá rẻ với thương hiệu mới (NokAir) để giành lại các segment nói trên.

Ở thị trường Việt Nam, chưa biết dự án tái cấu trúc VASCO trở thành hãng hàng không giá rẻ của Vietnam Airlines đã đến mức độ nào, nhưng tôi vẫn e ngại rằng hãng hàng không quốc gia Việt Nam một lần nữa lại lỡ nhịp trong cuộc đua giành lấy các segment cấp thấp hơn.

Mắc kẹt trong “cơn say giá rẻ”, Vietnam Airlines lao vào cuộc đua khuyến mãi giá vé nội địa với Jetstar Pacific mà quên mất hình ảnh của “Hãng Hàng Không Quốc Gia”. Chất lượng dịch vụ có cải thiện nhưng chưa nhiều, và chưa đủ thuyết phục để người tiêu dùng nhận thấy một sự thay đổi mới mẻ của VNA. “Cơn say giá rẻ” vô hình trung lại càng làm hình ảnh của VNA thêm giảm sút trong tâm trí người tiêu dùng. Trông VNA cũng chẳng khác gì một hãng giá rẻ, hay một hãng hàng không “hàng chợ” khác.

Thương hiệu – Lợi thế lớn nhất của AirAsia

– Với ưu thế được Cục Hàng Không VN cho phép hoạt động dưới tên hiệu “Vietjet AirAsia”, đây là sẽ bàn đạp quan trọng của AirAsia trong chiến lược tên hiệu của các hãng hàng không liên doanh như Thai AirAsia, Indonesia AirAsia, và có thể là Viet AirAsia trong tương lai.

– Với thương hiệu đã quen thuộc với khách du lịch quốc tế, AirAsia sẽ có lợi thế rất lớn trong hoạt động kết nối các chuyến bay quốc tế và nội địa. Tạo sự thuận tiện tối đa cho khách du lịch vào Việt Nam về thời gian transit, không phải chuyển hãng bay, tiết kiệm chi phí bay…

– Với kinh nghiệm truyền thông tiếp thị bài bản, chiến lược khuyến mãi đa dạng và rầm rộ, không khó để thấy rằng phân khúc khách hàng nội địa cũng sẽ lọt vào tay AirAsia, như Vietnam Airlines đã từng để khách hàng “chảy tự do” sang Jetstar Pacific.

– Ngoài ra, cũng cần phải kể đến sự sút giảm về hình ảnh và chất lượng của VNA, Jetstar cũng là một điều kiện thuận lợi cho AirAsia.

Vietjet AirAsia & Jetstar Pacific – Liệu có liên minh?

Trong bối cảnh ra đời các liên minh hàng không như One World, SkyTeam và Sky Alliance; sự tồn tại của một liên minh hàng không giá rẻ (LCC airline alliance) là tất yếu trong môi trường cạnh tranh toàn cầu. Từ góc nhìn của tôi, liên minh AirAsia-Jetstar vẫn chưa thực sự định hình rõ rệt. Do đó, việc hai hãng hàng không chi nhánh Vietjet AirAsia & JetStar Pacific sẽ có sự liên minh chặt chẽ trong thời gian đến là điều hoàn toàn khó có thể xảy ra.

Hiện nay, các tuyến bay chủ yếu của Jetstar vẫn là các thành phố của Úc châu đến các địa điểm ở Đông Nam Á và Đông Á. Trong khi đó, AirAsia đã đạt được độ phủ dày đặc về mạng bay tại Đông Nam Á. Tại Việt Nam, Jetstar cũng đã có tuyến VN-Úc và các tuyến nội địa, do đó, hợp tác nối chuyến, dời chuyến, gộp chuyến là điều khó khả thi. Hơn nữa, hệ thống giữ chỗ và thanh toán trực tuyến của hai hãng cũng chưa kết nối và đồng bộ với nhau.

Tuy nhiên, hai hãng có thể hợp tác theo thỏa thuận codeshare (một trong những hình thức hợp tác đơn giản nhất, và hiệu quả rõ rệt nhất của các liên minh hàng không) để khai thác đội bay hiệu quả nhất, và giúp AirAsia nhanh chóng khai thác những tuyến bay nội địa khác của VNA và VASCO mà trước đây Jetstar chưa có điều kiện thực hiện.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s