Đằng sau sự thành công của một Mạng Xã hội

Khi Mạng Xã hội (MXH) hay còn gọi là MXH trực tuyến được xem như là một đại diện tiêu biểu cho Web 2.0 về mặt tiện ích và sức hấp dẫn người dùng, người ta cũng ghi nhận con số MXH trên toàn thế giới đã lên đến 200 và số mạng được xem là thành công chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Sau”Mạng Xã hội: Những điều trông thấy” (đăng trên Thế giới @ số 169), bài viết Đằng sau sự thành công của một Mạng Xã hội kỳ này sẽ giúp bạn hiểu thêm về những lý do tại sao một MXH thành công.

Nhấn mạnh liên kết giữa người dùng

Trước khi cơn sốt MySpace bùng phát năm 2005, thế giới từng được biết đến những website như Classmate.com (năm 1995), sau đó là Six Degrees.com, Ciao.com, Friendster(2002), BlackPlanet, Xanga…. Các website này nhanh chóng rơi vào bế tắc vì chỉ tập trung vào một mục đích nhất định như Classmate chỉ để tìm bạn học cũ, không tạo thành liên kết xã hội như Xanga, hoặc chỉ thuộc về các cộng đồng nhỏ như BlackPlanet ban đầu là website tạo nhóm, hỗ trợ tán gẫu trực tuyến dành cho người da màu.

MySpace với mục tiêu nhấn mạnh tính liên kết giữa người dùng, phục vụ đa mục đích, đa tiện ích, mở rộng cho tất cả mọi người và có nhiều phiên bản địa phương hóa đã tạo nên một hiện tượng của MXH toàn cầu. Tiếp nối MySpace là Orkut và Facebook. Cả hai đều có chức năng quản lý quan hệ người dùng tốt, an toàn và tính mở rộng (API của Facebook) hơn hẳn MySpace. Nhưng MySpace hiện vẫn dẫn đầu với số người truy cập cao hơn cả Google.  Tổng số người dùng theo thống kê của bách khoa toàn thư Wikipedia lần lượt là: Orkut (57 triệu), Hi5 (50 triệu), Facebook (34 triệu), cả ba gom lại cũng chỉ bằng 141 triệu so với 182 triệu của MySpace (en.wikipedia.org/wiki/List_of_social_networking_websites).

Cộng hưởng từ thương hiệu quốc gia

Trước khi Cyworld sang Mỹ, Nhật, Trung Quốc, Đài Loan và Việt Nam (sắp đến là Đức), tên tuổi của MXH hàng đầu Hàn Quốc này đã được khuếch trương bằng tên tuổi thành công của Hàn Quốc trong lĩnh vực công nghệ cao và hiện tượng “làn sóng văn hóa Hàn” (phim Hàn, thời trang Hàn, mỹ phẩm Hàn…). Nhưng nếu nói rằng, nhấn mạnh vào liên kết giữa người dùng – một trong hai thành tố quan trọng nhất để hình thành MXH, sự cộng hưởng từ thương hiệu quốc gia được xem là một cơ hội hơn là lý do dẫn đến thành công.

Vì về lâu dài hoặc xâm nhập vào một thị trường mà người sử dụng còn thiếu thông tin, hay không phù hợp thì yếu tố cộng hưởng khó có thể vận dụng.

Theo đuổi khuynh hướng, không ngừng mở rộng

MySpace là một MXH theo đuổi khuynh hướng điển hình. MySpace hiện nay không chỉ bao gồm blog và group, mà còn là một cửa hàng nhạc số, dịch vụ chia sẻ video và cả messenger (chương trình tán gẫu trực tuyến). Cyworld phiên bản Hàn Quốc đã hỗ trợ hầu hết các dịch vụ này. Nếu 10 năm trước có hiện tượng các web portal tích hợp all in one, đến lượt các MXH ngày nay tiếp bước mô hình all in one. Hãng Apple gần đây đã thay đổi cấu trúc website SpyMac.com thành một MXH. Sẽ không có gì ngạc nhiên nếu bạn nghe Apple tuyên bố sẽ tích hợp iTunes, iPhone và những sản phẩm có tiền tố i khác trong tương lai vào SpyMac.com.

Tình cảm là vũ khí lợi hại

Có thể nói rằng một trong những lý do để Yahoo! 360º phổ biến hơn tại Việt Nam là nhờ vào những hiện tượng như blog của chàng Joe người Canada sử dụng tiếng Việt tài tình, bài viết “F***ing Hà Lội” gây nhiều tranh cãi của blogger Bé Crys, blog của Trần Tuyên về sự dũng cảm, ý chí cao độ chống chọi lại căn bệnh ung thư hiểm nghèo, và rất nhiều những cuộc vận động từ thiện và các chương trình cộng đồng khác. Đây có thể xem là những cú “hích” quảng bá tích cực cho sản phẩm Yahoo! 360º tại Việt Nam.

Bài học phân khúc thị trường

MySpace hướng đến người dùng trọng tâm là học sinh – sinh viên yêu thích sự tự do. Vì vậy, giao diện, chức năng đăng ký thành viên… rất đơn giản. Các chức năng không quá phức tạp, khả năng can thiệp cao dẫn đến việc kích thích sự sáng tạo của người dùng. Do vậy, khi nhắc đến MySpace thì không thể không nhắc đến tính chất 3 dễ:  Dễ tùy biến, dễ đăng ký, dễ kết nối.

Hãy mở một minihome và hãy cho biết ấn tượng đầu tiên của bạn? Đa phần câu trả lời là “dễ thương, vui nhộn, ngồ ngộ”. Tôi cho rằng khách hàng trọng tâm của Cyworld là thế hệ trẻ từ 18 – 29 tuổi, trong đó có một phần không nhỏ là giới nữ. Do đó, chức năng thiết kế hompy của Cyworld chỉ đơn giản như việc mua item và dùng. Các item được thiết kế hết sức bắt mắt nhằm phục vụ cho nhu cầu thể hiện “cái tôi” thông qua thế giới vui nhộn như một bộ phim hoạt hình, tách biệt khỏi những căng thẳng của cuộc sống hằng ngày.

Trong khi đó, các MXH như Nexopia, Facebook, Bebo hay Hi5 chọn cách không cạnh tranh trực diện với MySpace mà lại hướng về những phân khúc thị trường mà MySpace chưa vươn đến hoặc những tính năng mà MySpace bỏ qua hoặc không nhấn mạnh. Nexopia đặt trọng tâm là người dùng Canada. Yahoo! 360o hướng về người dùng Yahoo! hiện tại. BlackPlanet hướng đến cộng đồng da màu. Xanga phổ biến ở Đông Nam Á. Facebook và Orkut nhấn mạnh tính riêng tư, an toàn và tính mở rộng cho thành viên cùng các hãng thứ ba.

Yahoo! 360o rất thông dụng tại Đông Nam Á (trong đó có Việt Nam) nhờ vào số lượng thành viên đông đảo và mục tiêu hướng đến việc trở thành một dịch vụ giá trị gia tăng cho người dùng hiện tại của Yahoo!. Yahoo! 360º là một ví dụ. Thực chất, đây chỉ là một dịch vụ bổ sung vào tập hợp các dịch vụ sẵn có, và mở rộng thêm không gian quảng cáo trực tuyến của Yahoo!. Yahoo! 360o được dùng để thay thế cho My Yahoo! và Yahoo! Profiles. Dịch vụ này mang lại cho người dùng tính năng của một MXH thông thường có tích hợp messenger, ngoài ra còn là nơi tập trung những nguồn thông tin mà người dùng Yahoo! muốn chia sẻ (Flickr, Yahoo! Answer, Reviews, Groups…). Do đó, nhắc đến Yahoo! 360o phải nhắc đến sự thành công về mặt tiện lợi cho người dùng Yahoo!.

Được này, mất kia

Rất nhiều người như tôi sẽ sẵn sàng chấp nhận chức năng blog hạn chế, giao diện đơn giản của Yahoo! 360o để đổi lấy khả năng tích hợp với messenger, với friendlist hiện tại. Và MXH cũng hành động tương tự  như người dùng vậy.

Tại Hàn Quốc, Cyworld tập trung vào minihompy, trong khi Daum hay Naver đang chinh phục mảng blog. Hiện nay, mặc dù Cyworld đã mở rộng một sản phẩm blog dưới tên dịch vụ Cyworld Paper và Daum cũng phát triển một dịch vụ tương tự hompy là Daum Planet nhưng những dịch vụ phát triển sau này đều không đạt thành công tương tự. Để đạt thành công rực rỡ cho dịch vụ hompy, Cyworld cũng phải hi sinh một sản phẩm và thị trường khá béo bở vào tay Daum và Naver.

Sáng tạo không ngừng…

Cyworld không phải là dịch vụ minihompy đầu tiên của Hàn Quốc. Trước Cyworld, Freechal đã triển khai dịch vụ hompy. Tuy nhiên, khi Freechal chính thức thu phí người dùng thì Cyworld đã có chiến lược mới như miễn phí dịch vụ hằng tháng, lưu trữ ảnh không giới hạn,  tích hợp dịch vụ với ba nhà cung cấp dịch vụ viễn thông di động lớn nhất của Hàn Quốc: SK Telecom, KTF và LG Telecom, cổng điện tử Nate.com., mua item dưới dạng acorn (hạt dẻ) và thiết kế lại giao diện và các tính năng theo yêu cầu của người dùng.

Như vậy, Cyworld không hẳn đưa ra một sản phẩm mới hoàn toàn mà cải tiến dịch vụ dựa trên những cái có sẵn để tạo nên một tổ hợp sản phẩm và dịch vụ đi kèm rất mới. Chính vì vậy, chỉ trong một năm, Cyworld đã chiếm lĩnh phần lớn thị trường minihompy tại Hàn Quốc.

… và cũng gặp thất bại

Tuy nhiên, không phải sự phát triển của MXH nào cũng thành công. Xét trường hợp Cyworld Trung Quốc đang phải chật vật trước “con chim cánh cụt” QQ (một MXH với tính năng minihome của Trung Quốc) vì nhiều lý do. Nhưng một lý do rất quan trọng là QQ đã có sẵn một lượng rất lớn thành viên Trung Quốc nhờ vào sự phổ biến của chương trình tán gẫu QQ Messenger. Ngay cả khi “ăn theo” một MXH nào đó thì mọi việc vẫn không trở nên dễ dàng hơn. Rất nhiều MXH của Trung Quốc “sao chép” hiện tượng YouTube hiện vẫn đang luẩn quẩn trong tình trạng cạnh tranh lẫn nhau tại thị trường trong nước. Hầu như không tìm thấy cánh cửa để bước chân ra thị trường thế giới.

Trong năm nay, theo tôi, Yahoo! 360o vẫn là dịch vụ MXH và blog phổ biến nhất ở Việt Nam. Trong khi đó, Cyworld Việt Nam sẽ chinh phục mảng thị trường minihome. Mỗi sân chơi có đều có những điểm thú vị riêng, chắc chắn sẽ không làm người sử dụng phải phân vân khi quyết định sử dụng cả hai. Nhưng bất kỳ nỗ lực nào muốn tạo nên một sự đột phá tại thị trường MXH Việt Nam sẽ vấp phải nhiều khó khăn nếu không có sự chuẩn bị và đầu tư kỹ lưỡng, định hướng lâu dài cho sản phẩm của mình. Bởi thời hoàng kim của một dịch vụ MXH hiện nay vẫn chưa vượt quá con số 5 năm và tuổi thọ chưa quá 10 năm.

Bản gốc: http://blog.360.yahoo.com/blog-U6QAhko4eqtfCaxkBnTxxSSQrJm1?p=1659

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s